Bij De Catamaran van GGzE speelt ervaringsdeskundigheid een belangrijke rol in de behandeling van jongeren. Sanaz Keiri werkt er als ervaringsdeskundige en ziet zichzelf vooral als bruggenbouwer. “Ik sta niet aan één kant. Ik ben de brug tussen cliënt en behandelteam.”
Sanaz werkt inmiddels ruim twee jaar bij GGzE Kind en Jeugd, waarvan de Catamaran een onderdeel is. Wat begon als een combinatie met het FACT-team, groeide uit tot een brede rol binnen De Catamaran. Daardoor is ze betrokken bij verschillende afdelingen en sluit ze regelmatig aan bij overleggen en intervisies.
Brug tussen twee werelden
De kracht van een ervaringsdeskundige zit volgens Sanaz in het verbinden van perspectieven. “Ik begrijp wat er speelt bij jongeren, maar ook hoe het werkt binnen de zorg. Dat wat een jongere niet begrijpt van de behandeling, leg ik uit. En andersom help ik collega’s om het perspectief van de jongere beter te zien.”
Juist die positie maakt haar werk zo waardevol. Door de specifieke rol van Sanaz en haar oprechte benadering stellen cliënten zich sneller open. “We spreken een beetje dezelfde taal. Dat voelt voor jongeren veilig, waardoor er al snel een zekere mate van vertrouwen ontstaat.”
Dat vertrouwen vormt de basis voor herstel. Vanuit daar kan Sanaz jongeren motiveren en confronteren waar nodig. “Soms moet je ook eerlijk zeggen: dit is de realiteit. En omdat er vertrouwen is, komt dat beter binnen.”
Herkenning zonder hetzelfde verhaal
Hoewel Sanaz zelf niet in dezelfde situatie heeft gezeten als de jongeren, herkent ze wel de onderliggende gevoelens. “Ik zeg altijd: ik heb niet fysiek opgesloten gezeten, maar wel in mezelf. Dat gevoel van vastzitten, dat ken ik.”
Voor haar draait ervaringsdeskundigheid niet om het verhaal zelf, maar om herstel. “Het gaat om de vraag: hoe kom je verder? Wat helpt om verandering te maken en vast te houden?” Die herkenning en erkenning geven jongeren hoop. Zeker op momenten dat ze die zelf kwijt zijn.
Werken aan herstel, stap voor stap
In haar dagelijkse werk heeft Sanaz veel direct contact met jongeren. Ze voert wekelijkse gesprekken, vaak tijdens een wandeling. Ook sluit ze aan bij zorgplanbesprekingen en helpt ze na incidenten om situaties samen met het behandelteam te reflecteren.
Project Life
Daarnaast geeft ze de hersteltraining Project Life. Hierin werken jongeren aan hun eigen doelen en toekomst. “Ze leren nadenken over wat hoop voor hen betekent en welke stappen ze kunnen zetten. En misschien nog wel belangrijker: ze leren van elkaar.” Sanaz werkt bewust met groepen waarin jongeren in verschillende fases van hun herstel zitten. Zo leren ze van elkaars ervaringen en perspectieven. “Iemand die al verder is in zijn herstel, kan laten zien dat verandering daadwerkelijk mogelijk is.”
Klinisch psycholoog en psychotherapeut prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen vult aan: “Project Life is een groepsaanpak voor jongeren die op meerdere vlakken vastlopen. In de training werken ze aan hun herstel, ontdekken ze wat voor hen belangrijk is en leren ze veel van elkaar. Wat Project Life bijzonder maakt, is dat het uitgaat van hun eigen kracht en ervaringen. De aanpak is in de praktijk ontstaan en daarna samen met Kwaliteit Forensische Zorg Jeugd (KFZ Jeugd) verder ontwikkeld tot een methode die ook op andere plekken gebruikt kan worden.”
Hoop en beweging
Wat het werk van Sanaz zo bijzonder maakt, is het effect op de lange termijn. “Soms krijg ik jaren later nog een bericht van iemand. Dat ze me bedanken of vertellen hoe het nu met hen gaat. Dat is echt mijn brandstof.”
Voor Sanaz is het duidelijk: ervaringsdeskundigheid maakt het verschil. “Je kunt niemand ‘in zijn kracht zetten’. Maar je kunt wel samen onderzoeken hoe iemand weer in beweging komt. En als dat lukt, is dat het mooiste wat er is.”
