Licht, leefstijl en natuur krijgen een steeds prominentere plek binnen de geestelijke gezondheidszorg. Dat werd donderdag 24 september duidelijk tijdens het symposium Cliënt in de spotlight van de Community Licht, Leefstijl en Groene GGz van GGzE. Op Landgoed De Grote Beek kwamen professionals, onderzoekers, ervaringsdeskundigen, cliënten en partners uit de regio samen om kennis en ervaringen te delen en te verkennen hoe deze thema’s kunnen bijdragen aan mentale gezondheid.
De middag stond in het teken van de verbinding tussen wetenschap, praktijk en de ervaringen van cliënten. De Community Licht, Leefstijl en Groene GGz brengt deze verschillende perspectieven samen. Juist die combinatie vormt volgens betrokkenen een belangrijke kracht van de community.
De ggz in een hypernerveuze samenleving
Dr. Ingrid Willems, psychiater en lid van de raad van bestuur van GGzE, opende het symposium. Zij benadrukte het belang van de ggz in een samenleving die steeds meer prikkels en druk kent. De geestelijke gezondheidszorg heeft daarin niet alleen een rol in behandeling, maar ook in het ontwikkelen en delen van kennis over wat bijdraagt aan mentale gezondheid.
Dagvoorzitter dr. ing. Liselore Snaphaan, onderzoeksprogrammamanager bij GGzE, nam de deelnemers vervolgens mee door het programma en gaf een pleidooi over dat wetenschappelijk kennis ons steeds meer leert over de waarde van licht, leefstijl, natuur, maar dat de ervaringen van cliënten betekenis geven aan die kennis. Het vraagt om een omgeving die gezond gedrag niet ingewikkeld maakt maar juist vanzelfsprekend!
Licht en de biologische klok
MD. Emmy Ottenheijm, ouderenpsychiater bij GGzE, vertelde over de werking van licht en de biologische klok en de betekenis daarvan voor de mentale gezondheid. Vanuit haar expertise gaf zij de deelnemers inzicht in de theorie achter lichtinterventies. Daarna ging Emmy in gesprek met Yvonne die als cliënt in aanraking kwam met lichttherapie en deelde ze haar ervaring met het publiek. Door de theorie te verbinden aan een persoonlijk verhaal werd zichtbaar hoe een interventie er in de praktijk uit kan zien en welke betekenis deze voor een cliënt kan hebben.
Tijdens de pauze bezochten deelnemers de informatiemarkt. Daar presenteerden verschillende initiatieven zich rond licht, leefstijl en groene ggz.
Samen werken aan een gezondere regio
Na de pauze vertelde dr. Bienke Janssen, docent-onderzoeker Mens en Organisatie bij Fontys Hogeschool, over DE STAP naar gezonder. In deze regionale beweging werken inmiddels meer dan honderd organisaties samen aan gezonder samenleven in de Brainportregio. De aanpak is gericht op samenwerken en samen ontdekken wat werkt. Dat gebeurt onder meer in wijken, samen met bewoners en vanuit positieve gezondheid. Daarbij is aandacht voor de vraag hoe ook partijen buiten de zorg kunnen bijdragen aan gezondheid. Zo werd de vraag gesteld hoe bijvoorbeeld een kapper of slager een rol kan spelen in het vroeg signaleren van gezondheidsproblemen.
De kracht zit volgens de beweging in samen en wederkerig werken: organisaties en inwoners helpen elkaar en bouwen voort op wat er al is. Daarbij hoeft het niet altijd ingewikkeld te zijn. Juist door klein te beginnen en te kijken wat in de praktijk werkt, kunnen stappen worden gezet.
De natuur als onderdeel van de ggz
De laatste keynote werd verzorgd door Renske Visscher, directeur regio Zuid bij IVN Natuureducatie. Zij nam de deelnemers mee in de landelijke beweging van de Groene GGz en de mogelijkheden om natuur een vanzelfsprekender onderdeel te maken van het dagelijks werk in de geestelijke gezondheidszorg.
Haar boodschap was praktisch: keep it simple. Probeer bijvoorbeeld eens een natuurinterventie uit met een cliënt, voer een werkoverleg buiten of ga zelf naar buiten en steek de handen uit de mouwen. Daarmee hoeft vergroening niet te beginnen met grote projecten, maar kan het juist onderdeel worden van de dagelijkse praktijk.
Van kennis naar doen
Het symposium liet zien hoe licht, leefstijl en natuur verschillende invalshoeken bieden om te werken aan mentale gezondheid. De verbinding tussen onderzoek, praktijk, cliënten, ervaringsdeskundigen en regionale partners stond daarbij centraal. Die verbinding kreeg ook in het vervolg van het programma vorm. Tijdens inspiratiesessies en workshops konden deelnemers zich verdiepen in licht, leefstijl of natuur en de opgedane kennis vertalen naar de praktijk.
De middag onderstreepte daarmee het belang van een brede blik op mentale gezondheid. Niet alleen de behandeling zelf, maar ook de omgeving waarin mensen leven, hun leefstijl, de verbinding met anderen en de relatie met de natuur kunnen onderdeel zijn van het gesprek over herstel en gezondheid.
De Community Licht, Leefstijl en Groene GGz van GGzE blijft deze kennis, praktijkervaringen en regionale samenwerking samenbrengen. Zo ontstaat een plek waar wetenschap en praktijk elkaar versterken en waar ruimte is om nieuwe ideeën uit te proberen.
